गेले दोन-तीन दिवस माझे मित्र बाळा चव्हाण मला फोन करून " माझी मुलगी दादरला स्टॉल लावणार आहे तेव्हा तू ही तिकडे यायचं " असं सांगत होता. सध्या मोडी दर्पण दिवाळी अंकाच्या कामामुळे मी दिवसभर प्रेस मध्ये असल्याने ठाण्याहून दादरला तिकडे पोहोचणे कठीण होते.पण चितूची कलाकारी बघण्याचीही ओढ होती.बाळाची मुलगी माधवी सरफरे पण आम्ही तिला लहानपणीच्या चितू या नावानेच बोलत असतो. दोन मुलं आणि स्वतः नवरा बायको असं चौकोनी कुटुंब आनंदात आहे. नवऱ्याचाही ( मंगेश )उद्योग धंदा उत्तम चालला आहे त्याच्यामुळे तो बराच काळ बाहेर असल्याने माधवीने स्वतःला गुंतवण्यासाठी नृत्याचे प्रशिक्षण घेतले. हस्त कौशल्यातून विविध वस्तू बनवतांना बऱ्याच वस्तू तयार झाल्या. आणि मग आपण त्या बाजारात ठेवून किमान आपला गेलेला खर्च तरी काढावा तसेच आपली कलाकारी दाखवावी असं तिला वाटलं. दादरला वनिता समाजाच्या बाजूला श्रीमती अक्षता तेंडुलकर यांच्या सौजन्याने दिवाळी बाजार आयोजित केला गेला त्यामध्ये माधवीने ही एक कक्ष आरक्षित केला आहे.
मी जरा उशिरानेच रात्री आठ वा.दिवाळी बाजारात पोचलो. सजावट पाहताच आत्ताच दिवाळी सुरू झाले आहे की काय असे वाटू लागले. मी आणि बाळा असे मनसोक्त बाजारात फिरलो. खरेदी हा काय आपला प्रांत नाही त्यामुळे आपल्या बायकोला इथे आणायला हवं होतं हे जाणवलं पण हरकत नाही अजून चार दिवस म्हणजे 20 तारखेपर्यंत हा दिवाळी बाजार असणार आहे त्यामुळे माझ्या घरातून पत्नी सून मुलगी सगळेच या बाजाराला भेट देतील कारण माधवी हे आमच्या कुटुंबाशी जोडलेली आहेच पण या बाजारात काय काय मिळेल हे मी जेव्हा त्यांना सांगेन तेव्हा सगळेच इकडे येऊ पाहतील याची मला खात्री आहे. पण आजची भेट लक्षात राहावी म्हणून मी माधवी कडून फक्त रांगोळीचे रंग भरून दरवाजात ठेवावे असे नक्षीदार गोल मी खरेदी केले.
पुढे अनेक वैशिष्ट्य असलेले विक्री कक्ष आहेत. त्यात स्त्रियांचे फॅशनेबल कपडे त्यांची सौंदर्य आभूषणे, खवल्यांसाठीचे वेगवेगळे पदार्थ असलेले कक्षही इथे आहे त. मी मात्र थांबलो गोवऱ्या खतमिश्रित माती आणि त्याचबरोबर तुपाच्या ठेवलेल्या भरण्या पाहून माहिती घेण्याच्या दृष्टीने का स्टॉल वरती गेलो. तू तर आमच्याकडे नाशिक मधल्या घोटी वरून गवळी लोक घेऊन येतात ते दाणेदार व रुचकर असते. आम्हाला बघताच त्या तरुणींनं हसतमुख स्वागत केले. हे तुप नील गाईच्या दुधापासून बनवलेले आहे आणि विशेषता या नील गाई आमच्या गोठ्यात आहेत त्यांचे केवळ नैसर्गिकरित्या पोषण केले जाते. मुंबईत राहणारी तरुणी आमच्या गायीच्या गोठ्यातील दुधापासून बनवले जाते हे जेव्हा आपण ऐकतो त्यावेळेला तो हा केवळ जाहिरातीचा भाग असावा असं वाटतं आणि म्हणून कुतूहलापोटी आपला हा गोठा आहे कुठे असे मी विचारताच. त्या तरुणीने कोरोना काळापासूनची हकीकत सांगायला सुरुवात केली.
तिचं नाव भक्ती कांदळगावकर, सिंधुदुर्गातल्या कांदळ गावातील हे रहिवासी पण सुखवस्तीसाठी रायगड जिल्ह्यातल्या तळा या गावा शेजारच्या वानस्ते या गावात स्थाईक झालेले. नवरा बायको दोघेही मुंबईला चांगल्या ठिकाणी कामाला. कोरोनाने अनेकांना कैक महिने घरी बसवले तर अनेकांना मुंबई सोडायला लावले.
भक्ती आपल्या नवऱ्यासह आपल्या वारस्थे ते गावी जातात. परमेश्वरांना आपल्याला एक वेगळी संधी निर्माण करून दिली आहे असं त्यांना वाटतं आणि ते आपल्या जमिनीचा फायदा करून घेण्यासाठी नील गाई खरेदी करतात. सुसज्ज वाडा आणि गाईंसाठी हिरवं कुरण निर्माण होते म्हणजे नव्या उद्योगाला सुरुवात होते पुढच्या काही महिन्यात कष्टांची सवय होते आणि त्याचबरोबर घरात पैसा येऊ लागतो मग त्या व्यवसायाचं आवडीत रूपांतर होऊन जातं. एचडीएफसी मधली चांगल्या पगाराची नोकरी सोडून भक्ती कांदळगावकर आज या नव्या उद्योगात आनंद उपभोगत आहेत. नाही तरी पैशांपेक्षा जगण्यात समाधानच फार महत्त्वाचे असते नाही का ?
आमच्या घरात लहान बाळ असल्याने आपण एक वेगळी वस्तू बाळासाठी व तिच्या आईसाठी ( ग्रीष्मा ) घेऊन जावी या हेतूने मी एक छोटी तुपाची बरणी खरेदी केली. अर्थात नेहमीच्या गाई म्हशींच्या तुपापेक्षा या तुपाची किंमत जास्त आहे मात्र त्या तुपाची ताकद आणि सुगंध तितकाच जास्तीचा आहे याची जाणीव होते.
पुढच्या एकाच कक्षात तेलाच्या बाटल्या भरलेल्या पाहिल्या. जवळ जाताच गोगटे नावाच्या मुलांनं माझ्या हाती एक पत्रक दिलं आणि हे सर्व तेल लाकडी घरगुती घाण्यावरती तयार करण्यात आलेले आहे असे सांगितले. मला केरळची आठवण झाली मी ज्या ज्या वेळेला केरळला जातो त्या त्या वेळेला घरच्या घाण्यावर बनवलेलं खोबरेल तेल मी घेऊन येतो. आज तेल मला मुंबईत मिळतंय याचा आनंद झाला. वेगवेगळ्या जाहिराती करून रासायनिक प्रक्रिया केलेले सर्व प्रकारचे तेल आपल्याला खावे लागते त्याला इलाज नाही. पण अशा प्रासंगिक समयी तरी आपण नैसर्गिक रित्या तयार करण्यात आलेले तेल घ्यायला हवे. मी तिथून एक बाटली घेतली आणि माधवी सोबत या दिवाळी बाजारात सहभागी झालेल्या अनेक उद्योजक तरुणींना शुभेच्छा देऊन निरोप घेतला. विशेषता या तरुणींना घरूनही चांगला पाठिंबा मिळत आहे याचे कौतुक वाटले. बऱ्याच दिवसांनी बाळा भेटला असल्यामुळे आम्ही समोरच फुटपाथ वर असलेल्या कॉफीच्या दुकानातून गरम गरम काॅफीचा आस्वाद घेतला. मी उबेर मध्ये बसलो. काही क्षणभर का होईना पण मी आज आनंदी होतो तो आनंद इतरांनाही द्यावा म्हणूनच हा लेखन प्रपंच केला.
दादरला जाणे झाले तर शिवाजी पार्कच्या पलीकडे वनिता समाज च्या बाजूला असलेल्या दिवाळी बाजाराला भेट द्या. उद्योगात उतरणाऱ्या तरुणींना प्रोत्साहन द्या.
हा दिवाळी बाजार १७ ऑक्टोबर २० ऑक्टोबर या दरम्यान दिवसभर आहे
सुभाष लाड
संपादक
मोडी दर्पण
१७/१०/२०२४
